Paris’te Bir Türk

Tanzimat Dönemi yazarlarından olan Ahmet Mithat Efendi, ölümüne dek iki yüzden fazla eser yayımlamıştır.

95 TL

Tanzimat Dönemi yazarlarından olan Ahmet Mithat Efendi, ölümüne dek iki yüzden fazla eser yayımlamıştır. Eserlerinde akla gelebilecek her türlü konuya değinen Ahmet Mithat, özellikle Avrupa’nın bilim ve sanayideki gelişmişliğini methederken, Osmanlı toplumunun ahlaki değerlerini koruması gerektiğini vurgulamıştır.  “Paris’te Bir Türk”, eserlerinde göze çarpan bu gibi unsurların yoğun bir şekilde işlendiği romanların başında gelir.  Romanın başkahramanı Nasuh’un ağzından giyimden evliliğe, medeniyetten geri kalmışlığa, krallıktan cumhuriyete, Doğu kültüründen Batı kültürüne kadar her şey tartışılır ve bu tartışmaların sonucunda bir fikir birliğine varılarak okuyucuya sunulur. Nasuh’un seyahatinde, -onun Paris’teki gezintileri, farklı milletlerden tanıştığı insanlarla sohbetleri, kadınlarla olan ilişkileri boyunca- bu gibi konular Ahmet Mithat’ın sade diliyle tafsilatıyla ele alınır.

 

Zira tanışmanın hasıl olması yani iki komşunun birbiriyle merhabalaşması

için ya daireleri kapısından girer veya çıkar iken veyahut

merdiven üzerinde tesadüfle boyun eğmekten başlaması lazım gelir.

Nasuh bu meseleyi bilir idiyse de tanışma peydası için ayların geçmesine

katlanamadığı ve bir haneye yabancı girer gibi girip çıkmayı

dahi sevmediği cihetle, daha gelişinin ertesi günü komşularının birer

birer kapısını çalıp girerek ve “Hanımlar! Efendiler! Kendimi size yeni

komşunuz olmak üzere takdim ederim ve sizi taciz edecek hiçbir hâl

ve hareketim vukuya gelmeyeceğini vaatle hakkımda teveccühünüzü

rica ederim.” tarzında girişler yaparak derhâl tanışma münasebeti

bağına muvaffak olmuştu. Moskoflar Nasuh’un bu hareketinden

memnun kaldılar. Zira Avrupa’nın en kibar milleti Moskoflar addedilse

şayandır. Zira insanoğluna derhâl temayül ederek ana, baba,

kardeş gibi ısınmakta Türklerden bile ileridirler. Almanlar, Nasuh’un

bu laubalice hareketine şaşırmışlardı. Çünkü onlar İngilizler kadar

da sıcak değildirler. Hele Fransız ailelerince Nasuh’un bu hareketi

yabancılığına yoruldu. Zira Paris’te ya şehvani bir menfaat veyahut

nakdî bir fayda icap etmez ise birbirini bilmeyen iki adam arasındaki

münasebet pek bayağı bir hâlde kalır gider.

Kategori Roman
Türk Edebiyatı Klasikleri
Sadeleştiren Prof. Dr. Kemal Timur
Cilt Türü Karton Kapak
Basım Yeri: Ankara
Baskı Sayısı 1. baskı
Ebat: 13.5X19.5
Dil: Türkçe
Kâğıt Türü: Kitap Kâğıdı
Sayfa Sayısı: 680
Barkod: 9786051213705
ISBN: 978-605-121-370-5
Ahmet Mithat Efendi

Ahmet Mithat 1844 yılında İstanbul, Tophane'de doğdu. Babası Bezci Süleyman Ağa, annesi Nefise Hanımdır. 6-7 yaşlarında iken babasını kaybetti ve ailesi büyük geçim zorluğuna düştü. Ailesi ile beraber ağabeyi Hafız Ağa'nın kaza müdürü olarak görev yaptığı Vidin'e gitti ve bir mahalle mektebinde öğrenim görmeye başladı. Ertesi yıl İstanbul'a döndü ve öğrenimine Tophane Sıbyan Mektebinde devam etti. 1857-1861 yıllarında Mısır Çarşısı'nda bir aktar dükkânında çırak olarak çalıştı. 

1861'de ağabeyinin yeniden Vidin Kasabası'na atanmasıyla Vidin'e, Midhat Paşa'nın ağabeyini yanına aldırması üzerine Niş kasabasına gitti ve 1864 yılında üç yıllık Niş Rüştiyesini bitirdi. 

Mithat Paşa'nın Tuna Valisi olarak atanıp ağabeyini vilayet merkezi Rusçuk'a getirtmesinden sonra kendisi de Rusçuk'ta bir devlet dairesine memur olarak atandı. Memuriyetini sürdürürken bir yandan da Arapça, Farsça ve Fransızcasını ilerlettiği için kendisini takdir eden Mithat Paşa ona kendi ismini verdi. Böylece asıl adı olan Ahmet'in yanına "Mithat" da eklenerek, bu şekilde anılmaya başladı. Bu dönemde memuriyet görevlerine ilave olarak Teşkilat Kanunu gereği çıkartılan Tuna Gazetesi'nin yazı işlerinde yardımcılık yaptı.

1866'da ağabeyinin yanında tercümanlık göreviyle gittiği Sofya'da ailesinin isteği üzerine evlendirildi. Kısa süre sonra Rusçuk'a dönerek çeşitli işlerde çalıştı. 1868'de Tuna Gazetesi'nde yazar olarak göreve başladı ve gazetenin başyazarı oldu. Bu dönemde tanıştığı Muhacirin Komisyonu (Göçmen Komisyonu) başkanlığını yapmakta olan Şakir Bey'in evinde uzun süre konuk olan Ahmet Mithat, onun zengin kitaplığından yararlandı, Şakir Bey'in Romanyalı bir müzisyen olan eşi sayesinde ilk defa Batı sanatı ile tanıştı. 

Şurayı Devlet Reisi olan Mithat Paşa 1869 yılında Bağdat Valiliği'ne tayin olduğunda Şakir Paşa'yı da merkez mutasarrıfı olarak Bağdat'ta görevlendirmesi üzerine Ahmet Mithat, onunla birlikte Bağdat'a gitmek istedi. Bu isteğini kabul eden Mithat Paşa kendisini bir matbaa kurmakla görevlendirdi ve çıkartılacak olan Zevra adlı gazetenin başına geçirdi. 

Bağdat yolculuğu sırasında ressam Osman Hamdi Bey ile tanışan yazar onun dostluğu sayesinde Batı kültürünü tanımaya başladı. Bağdat'ta bulunduğu sırada Muhammed Zuhavi ve yarı derviş bir kişi olan Şirazlı Muhammed Bakır Can Muattar ile tanışıklığı onun kültürünü genişletti. 

Bağdat'ta gazete yönetmenliği yaparken sanat okulu öğrencileri için fen bilgileri kitabı hazırladı. Kitabı Maarif Nezaretinin yarışmasında ödül kazanıp ders kitabı olarak okutuldu. Devrin Maarif Nazırı Saffet Paşa ile yazışmaları onda İstanbul'a dönme isteğini yeniden uyandırdı. 

Basra mutasarrıfı olan ağabeyi Hafız İbrahim'in ölümü üzerine 1871 yılında görevinden istifa eden Ahmet Mithat, İstanbul'a dönüp ailesinin geçim yükünü üstlendi. Ceride-i Askeriye ve Basiret gazetelerinde çalıştı ve matbaahanesini de kurup eserlerini bastı. İlk önce kendi evinin altında kurduğu matbaayı kısa süre sonra Eminönü'nde kiraladığı bir odaya taşıdı. Edebiyatımızın ilk hikâye koleksiyonu olan Letaif-i Rivayat adlı eseri kaleme aldı. Ardından Kıssadan Hisse isimli eserini kaleme aldı, bu eserlerin satışıyla geçimini temine çalıştı. 1870'te ilk sayıda kapatılan Devir ve 13. sayıda kapatılan Bedir gazetelerinin ardından 

Bu dönemde Genç Osmanlılar ile ilişki kuran Ahmet Mithat, Ebüzziya Tevfik aracılığıyla Namık Kemal ile tanıştı. Kendi bastığı eserlerinin yanı sıra gazetelerde de yazıları yayımlandı. Namık Kemal'in yayınlamaya başladığı İbret gazetesinin sürekli yazarları arasına girdi. 1873 yılında kendine ait Dağarcık mecmuasında yazdığı yazılar ve Yeni Osmanlılar'la yakınlığı nedeni ile tepki çekti.

1878'de çıkarmaya başladığı ve yayın hayatını 1921'e kadar sürdürmüş olan Tercüman-ı Hakikat gazetesi Osmanlı basın tarihinin en uzun ömürlü ve etkili yayınlarından biri oldu.

28 Aralık 1912'de İstanbul'da hayatını kaybetti. Kabri Fatih Camii içinde II. Mehmed'in türbesinin de bulunduğu ayrı kısımdadır.

 

 

 

Kullanıcı Yorumları

Henüz hiç yorum yapılmadı.

Yorum Yap

Yorum yapmak için kullanıcı hesabınızla giriş yapmalısınız!

Giriş yapmak için lütfen tıklayınız.